Zaburzenia obsesyjno- kompulsywne (nerwica natręctw)


      Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (obsessive–compulsive disorder – OCD) zwane kiedyś nerwicą natręctw, należą do grupy zaburzeń lękowych i dotykają około 2–3% populacji. Charakteryzują się występowaniem kompulsji (czynności przymusowych) oraz obsesji (natrętnych myśli).


Jak to się dzieje, że tak trudno pozbyć się myśli natrętnych?


       Myśli natrętne stają się tym bardziej natrętne gdy bardziej przerażające się stają. A im większe emocje potrafią obudzić tym trudniej jest się ich pozbyć. Wewnętrzna z nimi walka tym intensywniej zaciska sieć w jaką pod ich wpływem się wpada. Myśli takie mogą dotyczyć często tego co jest najbardziej przerażające i szokujące dla danej osoby, a ich natręctwo na tej właśnie podstawie się tworzy. Gdyby nie budziły one tak silnych emocji, najprawdopodobniej nie stawałyby się natrętne.

      W ten właśnie sposób osoby z nerwicą natręctw (zaburzenia obsesyjno- kompulsywne- OCD) wpadają w pułapkę własnych myśli: czują się winne, że pomyślały o zachowaniu lub czynie, który jest najgorszym z możliwych w ich ocenie. Ta wina napędza spiralę napięcia i negatywnej oceny siebie. Predyspozycje do tej grupy zaburzeń mają osoby o cechach osobowości takich jak wysoka odpowiedzialność za swoje działania oraz perfekcjonizm. Pomyślenie o czymś co czyni skazę na tych cechach, przyczynia się do niekorzystnej oceny siebie, rodząc poczucie winy oraz napędzając grunt do tworzenia się myśli natrętnych. Może i nawet można się pokusić o stwierdzenie, że sam fakt, że osoby cierpiące z powodu zaburzeń obsesyjno- kompulsywnych oceniają dane zachowanie lub czyn jako niewłaściwe, mógłby być wystarczający do uznania, że są to takie zachowania, jakich nigdy by się nie dopuściły z powodu właśnie wysoce nagannej oceny tych zachowań.

      Myśli to jedynie myśli, nie jest to to samo co działanie- dopiero uznanie tego i pozwolenie sobie na zignorowanie tych myśli, zwalniając je z siły ładunku emocjonalnego jakim są naładowane, może uwolnić od tych dokuczliwych objawów. Problem zaburzeń obsesyjno- kompulsywnych może wyrządzać wiele cierpienia i bez pomocy specjalisty raczej ciężko się z nim uporać.

      Kryteria Diagnostyczne- zaburzenia obsesyjno - kompulsywne (nerwica natręctw) wg Klasyfikacji zaburzeń ICD- 10:

 

A. Myśli natrętne (obsesje) lub czynności natrętne (kompusje) są obecne przez większość dni przez okres 2 tygodni.

 

B. Myśli natrętne (myśli, idee, wyobrażenia) oraz czynności natrętne (działania) charakteryzują się następującymi cechami, z których obecne muszą być wszystkie wymienione poniżej:

  • objawy są postrzegane jako powstające w umyśle pacjenta a nie narzucone z zewnątrz.
  • powtarzają się i są odczuwane jako nieprzyjemne, a co najmniej jeden objaw (czynność lub myśl natrętna) postrzegany jest jako pozbawiony sensu lub nadmierny.
  • pacjent usiłuje przeciwstawić się objawom( opór stawiony myślom lub czynnością może być minimalny) i nie jest w stanie przeciwstawić się co najmniej jednej myśli lub czynności natrętnej.
  • doświadczanie myśli natrętnych lub czynności natrętnych odczuwane jest jako bardzo nieprzyjemne.

 

C. Myśli natrętne i/lub czynności natrętne wywołują zdenerwowanie lub wpływają na funkcjonowanie społeczne lub indywidualne, zwykle powodując że osoba traci z ich powodu wiele czasu.

 

D. Myśli natrętne i/lub czynności natrętne nie są wynikiem innych zaburzeń psychicznych takich jak scizofrenia lub zaburzenia afektywne.

 

 

 

Literatura:

ICD-10. Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne. Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Kraków–Warszawa 2000.